مدت زمان تقریبی مطالعه: ۲ دقیقه

روز قانون کپی‌رایت

اول ژانویه، روز قانون کپی‌رایته. اما چرا باید چنین قانونی باشه؟

تعارف که نداریم. کپی‌رایت اونقدرها هم موضوع خوشایندی نیست، لااقل برای ما ایرانی‌ها که بیشتر از ۹۰ درصد نرم‌افزار و فیلم و موسیقی و محتوایی که در عمرمون استفاده کرده‌ایم، قانونی نبوده. همیشه هم بهانه خوبی داشتیم، اینکه قیمت محصولات بین‌المللی به دلاره و نسبت به درآمد ما خیلی زیاده؛ یا اینکه اساسا امکان خرید خیلی از این نرم‌افزارها و فیلم و موسیقی برای ما وجود نداره.

اما بهانه‌ها سال به سال کمتر می‌شه. حالا حمایت از کپی‌رایت یا حق مولفین و مصنفین بیشتر شده. دیگه گذشته روزگاری که محتوای خریدنی در اختیار ما نبود. همین چند سال پیش بود که مهران مدیری و دیگران شروع به پخش سریال‌هاشون روی سی‌دی و دی‌وی‌دی کردن، و از مردم خواستند تا به جای دانلود و کپی غیرقانونی، سی‌دی‌ها و دی‌وی‌دی‌های اصل این برنامه‌ها رو بخرند تا از تولیدکننده حمایت کنن. استقبال مردم هم نشون داد که وقتی امکانش باشه که کار درست رو انجام بدن، اکثریت غالب مردم کار درست رو می‌کنن.

هر نرم‌افزاری که استفاده می‌کنیم، آهنگی که گوش می‌کنیم، کتابی که می‌خونیم، فیلمی که می‌بینیم، و کلا هر محتوا و «تولید فکری» که استفاده می‌کنیم، به دست کسی تولید شده. کسی که براش زحمت کشیده، وقت گذاشته، هزینه کرده، و از تجربه و دانش خودش براش مایه گذاشته. کسی یا کسانی که «مالکیت فکری» اون رو دارن.

چرا حق مولف قانون مفیدیه؟ چون از زحمتی که این آدم‌ها کشیده‌ان، از وقتی که گذاشته‌ان، و هزینه‌ای که کرده‌ان دفاع می‌کنه. از حق مالکیت فکری اون‌ها، حق آدم‌هایی مثل خود ما برای داشتن درآمد از زحمتی که می‌کشن – مثل خود ما – دفاع می‌کنه.

دوستی دارم که عاشق بازی‌های کامپیوتریه و با اینکه وضع مالیش تعریفی نداره یه جای اینکه بازی‌های قفل‌شکسته نصب کنه، همیشه نسخهٔ اصل اون‌ها رو از Steam می‌خره. به خصوص بازی‌هایی که تولیدکنندهٔ کوچکی دارن یا به اصطلاح «indie» هستن. سازنده‌ها و بازی‌سازهای خلاقی با ایده‌های درخشان که تعدادشون هم هر سال به کمک سایت‌های گلریزون مثل «کیک‌استارتر» بیشتر می‌شه و واقعا وابسته به همین درآمد هستن. دوستم اعتقاد داره که با خرید نسخه اصل نه فقط به تولیدکننده کمک می‌کنه به کارش ادامه بده، بلکه به بقای این فضا و فرهنگ هم کمک می‌کنه.

اگر کپی کنیم چه اتفاقی می‌افته؟ غیر از اینکه صاحب اثر رو از درآمد کاری که انجام داده محروم می‌کنیم و حقش به گردن ما می‌مونه، یه اتفاق بد دیگه هم می‌افته. وقتی فیلم یا بازی یا موسیقی مورد علاقه‌ات رو کپی می‌کنی، از بازگشت مالی اون کار برای خالقش کم می‌کنی، و ممکنه دفعه بعد توان مالی کمتری داشته بشه و نتونه کیفیتی که در توانش هست رو ارائه بده. یا حتی از اون بدتر نتونه سرمایهٔ لازم برای اثر بعدی رو جور کنه. یا اصلا دیگه براش صرف نکنه و برای درآوردن خرج زندگیش مجبور بشه وقت کمتری روی این کار بگذاره، و یا حتی به کلی این کار رو کنار بگذاره. اگر اون دوست من فقط بازی‌های قفل‌شکسته بازی کنه، کم‌کم دیگه اون بازی‌هایی که دوست داره رو توی بازار نمی‌بینه. معلومه که دلمون نمی‌خواد چنین اتفاقی بیافته.

رعایت حق مولف، هم ادای حقه و هم حمایت. حمایت از مولف تا به کارش به بهترین شکل ادامه بده، و حمایت از حق خود ما که همیشه بتونیم به بهترین اثر از خلاق‌ترین آدم‌ها دسترسی داشته باشیم.

نظرات

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


  1. محمد رشیدی

    متن فوق‌العاده‌ای بود!
    ممنونم ازتون.
    به اعتقاد من کپی‌رایت موضوعی نیست که بشه فقط با قانون حلش کرد. بلکه یک فرهنگه. فرهنگ رعایت حقوق همدیگه، فرهنگ باور استعداد و تلاش دیگران. و اینکه این موضوع از خود ما شروع می‌شه و نباید منتظر دیگران و جامعه و دولت موند.
    ممنونم عالی بود.

  2. محمود اسکندری

    کپی رایت هم مثل غیب کردن ما ایرانی ها ریشه کن نمیشه کرد در این مملکت!

  3. محمود اسکندری

    اون غیبت کردن بود!!!

  4. سامان طالشی

    باید از خودمون که به اصطلاح توسعه دهنده و برنامه نویس محسوب میشیم شروع کنیم، تا زمانی که برای توسعه برنامه هامون از نرم افزار ها یا فریمورک های پریمیوم به صورت نال شده استفاده میکنیم و دلیلمون هم تحریم، عدم امکان خرید با دلار و … هست نباید انتظار داشته باشیم بقیه هم کارهای مارو نال یا ریپ نکنن

  5. حمیدرضا عباسی

    اینقد این کانال های تلگرام هستن که برنامه های پولی بازارو رایگان میزارن و حق برنامه نویسای مث من رو زیر پا میزارن

  6. ح. رنجبر

    با عرض وسلام وخداقوت به شما دوستان عزیز وزحمتکش واین مقاله خوب ؛

    حرف بنده حقیر این هست که توجه داشته باشید که:

    جمله مقاله شما : اگر کپی کنیم چه اتفاقی می‌افته؟
    دوست عزیز به نظر من ،
    اگر قصد داری مقاله به زبان محاوره باشد ، بایدتمام جملات آن به زبان محاوره باشد ،
    جمله ی: اگر کپی کنیم چه اتفاقی می‌افته؟
    غلط است !
    ادبیات برای اکثریت مردم کم قدر است.
    بهتر نیست بنویسید: اگر کپی کنیم چه اتفاقی می‌افتد؟
    یا بنویسید: اگه کپی کنیم چه اتفاقی می‌افته؟

    لطفا روزنامه جام جم را مرور کنید ، همین چند روز قبل مقاله ای می خواندم که می گفت اساتید زبان وادبیات فارسی می نالیدند از تلگرام وواتساپ و…که چه بر سر زبان فارسی آورده…
    ویرایش ، فنی زبانی وساختاری اغلب توسط ما رعایت نمی شود.
    البته بنده حقیر هم سر تا پا ایراد هستم و روز به روز برای رفع این ایرادات،بیشتر سعی می نمایم.
    همینک چندین وچند صفحه درباره درس زبان شناسی در اختیار دارم که می توانم برای مخاطبین خوب شما آنها را تدریس نمایم. اگر موافق باشید.
    با تشکر ، امیدوارم همواره به لطف الهی موفق وپیروز وسلامت باشید دوست وهمکلاسی قدیمی خوب وعزیز ونوستالژیک من، جناب دکتر محمد رشیدی عزیز .

    • فرانش

      سلام
      ممنون از نظرتون. حتما موضوعی که فرمودین رو بررسی میکنیم.
      همینطور ما در فرانش همواره از مدرسین خوب و آموزش های باکیفیت استقبال میکنیم. لطفا درخواست خودتون رو از قسمت "به تولیدکنندگان بپیوندید" ثبت کنید تا مستقیما با بخش تولید محتوا در تماس باشید.

    • فرانش

      زبان غیررسمی و نوشتار شکل محاوره‌ای قاعدهٔ مشخصی نداره و هر سطحی از
      انتخاب و تبدیل شکل رسمی کلمات به شکل محاوره‌ای، سطح جدی بودن متفاوتی رو
      القا می‌کنه.
      ما در وبلاگ از ابتدا برای ارتباط بهتر با مخاطب برخلاف شیوهٔ مرسوم
      سایت‌های فارسی از ضمیر دوم شخص مفرد استفاده کردیم، و بسته به نوع مطلب که
      مثلا انگیزشی هست یا نکته و راهنمایی و بررسی، سطح محاوره‌ای/جدی کلمات رو
      متناسب می‌چینیم. اگر مطلب مورد اشاره در بخش انگیزشی بود «اگر» تبدیل به
      «اگه» می‌شد. و همین پاسخ هم اگر به جای ایمیل، یک چت دوستانه بود، همین
      جمله تبدیل می‌شد به «همین پاسخ اگه به جای ایمیل یه چت دوستانه بود.»

      ممنون از توجه شما و موفق باشید