{{serviceMessage.text}}
مدت زمان تقریبی مطالعه: ۱۰ دقیقه   |   نویسنده:‌ فرانش

آشنایی با رابط کاربری فتوشاپ

در این گام‌‌به‌گام پایه فتوشاپ، بازدیدی کوتاه و کلی از رابط کاربری فتوشاپ خواهیم داشت تا ببینیم در این برنامه محبوب و جهانگیرِ ویرایش تصویر چی به چی است، چی جدید است، و چی کجاست!

نکته‌ی مهم درباره‌ی فتوشاپ البته آن است که با وجود همه‌ی امکانات جدیدی که در هر نسخه‌ی اصلی جدید به آن اضافه می‌شود، طراحان نابغه‌ی آن همیشه توانسته‌اند همان رابطِ تروتمیزِ همیشگی را حفظ کنند.

تصویر صفحه‌ی زیر، نسخه‌ی فتوشاپ برای سیستم‌عامل Mac را نشان می‌دهد. به‌طور کلی نسخه‌های مک و ویندوز همسان هستند و تنها تفاوت‌های کوچکی بین آن‌ها هست که سر راه به آنها اشاره می‌کنیم. همچنین نسخه‌ی من نسخه‌ی Extended فتوشاپ است که چند قابلیت نسبت به نسخه‌ی Standard اضافه دارد. باز در حین صحبت به آنها اشاره می‌کنیم.

پنجره‌ی فتوشاپ
رابط کاربری جدید فتوشاپ

نوار منو

در بالای پنجره، نوار منو قرار دارد، که ویژگی مشترک بیشتر نرم‌افزارهای امروزی است. روی هر کدام از سرمنوها که بزنید فهرستی از گزینه‌ها و دستورات مرتبط پدیدار می‌شود. مثلا، منوی File که گزینه‌های باز کردن، ذخیره، و بستن اسناد فتوشاپ در زیر آن هستند. توی منوی Layer هم گزینه‌های کار با لایه‌ها دیده می‌شود. و فیلترهای متنوع فتوشاپ را هم می‌توان تحت منوی Filter یافت، و به همین ترتیب:

نوار منوی فتوشاپ
نوار منوی فتوشاپ (Extended)

در اینجا قصد نداریم به همه‌ی منوها بپردازیم چون از کسالت خوابمان خواهد برد، و به هر حال بیشتر گزینه‌ها و دستورات مهم در گام‌به‌گام‌های دیگرِ ما پوشش داده شده یا می‌شوند. همانطور که گفتم، من از نسخه‌ی مک فتوشاپ استفاده می‌کنم. سرمنوی Photoshop در انتهای سمت چپ، جایی است که تنظیمات یا Preferences فتوشاپ در مک در آن آمده، اما این منو در نسخه‌ی ویندوز موجود نیست. در ویندوز تنظیمات را زیر منوی Edit پیدا می‌کنید. همین‌طور سرمنوهای Analysis و 3D هم مختص نسخه‌ی Extended فتوشاپ هستند و در نسخه‌ی استاندارد دیده نمی‌شوند.

Tools Panel

در کناره‌ی سمت چپ پنجره‌ی فتوشاپ، Tools panel یا پنل ابزار قرار دارد که معمولا به آن جعبه‌ی ابزار یا Toolbox هم می‌گویند. بیشتر ابزارهایی که برای کار روی تصاویر لازم داریم در این جعبه قرار دارد. این جعبه به صورت یک ستون واحد است اما من اینجا تصویرش را به دو بخش شکسته‌ام تا کمتر جا بگیرد:

جعبه ابزار فتوشاپ
پنل ابزار فتوشاپ

در اینجا هم یکی دو ابزار هستند که مختص نسخه‌ی اکستندد فتوشاپ‌اند، (ابزارهای 3D Rotate و 3D Orbit درست بالای ابزار Hand)، اما عمده ابزارها در هر دو نسخه‌ی استاندارد و اکستندد هستند و از قدیم در فتوشاپ وجود داشته‌اند.

آرایش تک‌ستونی یا دو ستونی

فتوشاپ به ما این امکان را می‌دهد که جعبه ابزار را به شکل دلخواهمان ببینیم. می‌توانیم پیش‌فرضِ تک‌ستونی را نگه داریم، یا اگر خواستیم روی آیکون دو فلش بالای جعبه کلیک کنیم که آرایش آن را به دوستونی تغییر می‌دهد. اگر دوباره روی این آیکون بزنیم به شکل قبل برمی‌گردد:
جعبه ابزار یک‌ستونی یا دو ستونی
می‌توانید بین آرایش دو ستونی و تک‌ستونی انتخاب کنید

دسترسی به ابزارهای پنهان

فتوشاپ آنقدر ابزار دارد که اگر می‌خواست همه آنها را یک‌جا نمایش دهد، ته جعبه ابزار از صفحه بیرون می‌زد. به جای آن، ادوبی ابزارهای مرتبط را دسته دسته کرده است که از هر دسته یک ابزار در جعبه ابزار دیده می‌شود و بقیه پشت آن پنهان هستند. هر وقت ابزاری در جعبه ابزار دیدید که در سمت راست پایینِ آیکونش فلش کوچکی داشت، یعنی ابزارهای دیگری پشت آن پنهان شده و منتظرند که انتخابشان کنید. اگر روی آیکون یکی از این ابزارها کلیک‌راست کنید، یک منوی شناور باز می‌شود که ابزارهای اضافی را به شما نشان می‌دهد. مثلا اگر روی Rectangular Marquee Tool در بالای جعبه ابزار کلیک‌راست کنید، منوی شناوری باز می‌شود که در آن به ابزارهای Elliptical Marquee Tool ،Single Row Marquee Tool و Single Column Marquee Tool دست پیدا می‌کنید. کافی است موس را روی نام ابزار مورد نظرتان ببرید و کلیک کنید تا انتخاب شود:

ابزارهای پنهان در جعبه ابزار
روی ابزارهای درون جعبه‌ابزار کلیک‌راست کنید تا ابزارهای پنهانِ مشابه در پشت آن پیدا شوند.

روی باقی ابزارها هم راست کلیک کنید و همه ابزارها را نگاهی بیاندازید.

نوار Options (گزینه‌ها)

نوار Options یا گزینه‌ها در بالای صفحه ارتباط مستقیمی با جعبه‌ابزار دارد. در سیستم ویندوزی، نوار گزینه‌ها درست زیر نوار منو قرار دارد. در سیستم مک، زیر نوار Application قرار گرفته است. تا چند لحظه‌ی دیگر به آن نوار هم نگاهی می‌اندازیم.

نوار گزینه‌های شما ممکن است با مال من فرق کند، چون همیشه دارد گزینه‌های مربوط به ابزاری که در جعبه ابزار انتخاب کرده‌اید را نشان می‌دهد. در اینجا گزینه‌های مربوط به ابزار Move یا انتقال را نشان می‌دهد:

نوار گزینه‌های ابزار
نوار Options گزینه‌های مربوط به ابزاری که در آن لحظه انتخاب شده را نشان می‌دهد.

اگر ابزار Crop یا برش را از جعبه ابزار انتخاب کنم، نوار گزینه‌ها عوض می‌شود و گزینه‌های مربوط به این ابزار را نشان می‌دهد:

نوار گزینه‌های ابزار برش
نوار گزینه‌ها در اینجا گزینه‌های مربوط به ابزار Crop را نمایش می‌دهد.

و اگر ابزار Type یا نوشتن را انتخاب کنم، گزینه‌های مربوط به این ابزار را در نوار می‌بینم:

نوار گزینه‌های ابزار تایپ
نوار گزینه‌ها در اینجا گزینه‌های مربوط به ابزار Type را نشان می‌دهد.

هر ابزاری گزینه‌های خودش را دارد که همیشه در نوار گزینه‌ها در دسترس خواهد بود.

نوار Application

در یک سیستم ویندوزی، نوار Application با نوار منو در بالای صفحه ترکیب شده است. در سیستم مک، نوار اپلیکیشن مجزا است و درست زیر نوار منو قرار دارد:

نوار اپلیکیشن در فتوشاپ برای مک
نوار Application

کاربرد اصلی این نوار آن است که برخی امکانات و ابزارها و گزینه‌های پراستفاده را جمع می‌کند که در نقاط مختلف فتوشاپ پراکنده نباشند. برای مثال، اولین آیکون از چپ (بعد از آیکون PS در نسخه مک) به سرعت Adobe Bridge را باز می‌کند:

ادوبی بریج
می‌توان Adobe Bridge را مستقیما از نوار Application در فتوشاپ باز کرد.

در سمت راست آن آیکون View Extras قرار دارد که دسترسی آسان به Guides (راهنما)، Grid (شبکه‌بندی)، Rulers (خط‌کش‌ها) را در فتوشاپ به ما می‌دهد.

راهنما، شبکه‌بندی، خط‌کش
از View Extras راحت به Grid، Guides، و Rulers دسترسی پیدا کنید.

آیکون بعدی Zoom Level یا سطح زوم است که امکان انتخاب سریع بین چهار سطح زوم پیش‌فرض ٪25-، ٪50، ٪100، و ٪200 را می‌دهد. همچنین می‌شود هر سطح زوم دلخواه را مستقیما در کادر ورودی تایپ کرد:

سطح زوم
از طریق آیکون Zoom Level می‌توانید بین چهار سطح زوم پیش‌فرض انتخاب کنید یا سطح مورد نظر خودتان را وارد کنید.

در این نوار، ابزارهای Hand و Zoom استاندارد فتوشاپ هم قرار دارند که از قدیم در پایین پنل Tools بوده‌اند و هنوز هم هستند:

ابزارهای هند و زوم
دو ابزار Hand و Zoom موجود در جعبه ابزار در اینجا هم قرار گرفته‌اند.

ابزار Rotate View

بعد از آن به قابلیت Rotate View Tool یا ابزار چرخش نما می‌رسیم، که در جعبه ابزار هم قرار دارد (روی Hand Tool در پنل Tools کلیک‌راست کنید و Rotate View Tool را از منوی شناور انتخاب کنید). در کل این ابزار به ما امکان می‌دهد نمای تصویر روی صفحه را بچرخانیم، همانطوری که عکسی را روی میز می‌چرخانیم، که شاید کار نقاشی و ویرایش برخی نقاط خاص را راحت‌تر کند. حسن بزرگ این ابزار آن است که ما نمای تصویر را می‌چرخانیم و نه خود تصویر را، و حتی یک پیکسل در این چرخش تغییر نمی‌کند و نهایتا تصویر به همان حالت ایستاده‌اش ذخیره، چاپ، و یا Export می‌شود. در آموزش دیگری نگاه عمیق‌تری به این ابزار خواهیم انداخت:

ابزار چرخش نما
ابزار Rotate View این امکان را می‌دهد که بدون چرخاندن خود تصویر، نمایی که در ویرایش می‌بینیم را بچرخانیم.

نمایش چند پنجره ای

آیکون Arrange Documents هم نمایش‌های مختلفی برای نمایش اسناد متعدد در صفحه به طور همزمان در اختیارمان می‌گذارد. همچنین بعضی گزینه‌های متداول از منوی Window را هم در اینجا می‌بینیم، مثل Match Zoom و Match Location، اما این نمایش ها ویژگی خیلی مفیدی است که بعدا به‌طور مفصل به آن خواهیم پرداخت:

نمایش چندپنجره‌ای
فتوشاپ راه‌های مختلفی برای نمایش همزمان اسناد متعدد پیش پایمان می‌گذارد.

در آخر، حسن ختام گزینه‌های موجود در نوار Application آیکون Screen Mode (حالت صفحه) است، که اجازه می‌دهد خیلی سریع بین سه حالت صفحه فتوشاپ جابجا شویم – Standard Screen Mode (استاندارد)، Full Screen with Menu Bar (تمام صفحه با نوار منو)، و Full Screen Mode (حالت تمام صفحه):

حالت صفحه
از نوار اپلیکیشن می‌توانید مستقیما و سریعا بین حالت‌های مختلف صفحه فتوشاپ جابجا شوید.

Panels

در سمت راست صفحه، ستون Panels را می‌بینید. از Panels به انواع دستورات و گزینه‌های کار روی تصاویر دسترسی پیدا می‌کنیم، از ساماندهی لایه‌ها و دیدن کانال رنگ‌های مجزا تا انتخاب رنگ، عقب رفتن در وضعیت History، کار با متن، دیدن اطلاعات تصویر، و خیلی چیزهای دیگر:

پنل تنظیم
Adjustments Panel در فتوشاپ.

به‌طور پیش‌فرض، فقط چند پنل در شروع کار در صفحه نشان داده می‌شوند، اما هر وقت که خواستید می‌توانید با انتخاب پنل مورد نظرتان از منوی Window در نوار منو به هرکدام از پنل‌های فتوشاپ دست پیدا کنید. وجود تیک در کنار اسم هر پنلی یعنی این پنل روی صفحه باز است. انتخاب پنلی که باز است، آن را می‌بندد. بعضی از پنل‌های فهرست زیر فقط در نسخه اکستندد فتوشاپ وجود دارند، اما بیشترشان در نسخه استاندارد هم حاضر هستند:

فهرست پنل‌های فتوشاپ
تمام پنل‌های فتوشاپ از منوی Window در دسترس هستند.

برای منظم ماندن کار و صرفه‌جویی در فضای صفحه، بیشتر پنل‌های فتوشاپ با پنل‌های مرتبط دیگر دسته شده‌اند. به این دسته‌ها panel group یا گروه پنل می‌گویند، که خب، واضح است. مثلا پنل‌های Layers، Channels و Paths به‌طور پیش‌فرض با هم دسته شده‌اند. برای انتخاب پنلی که از این گروه می‌خواهید، کافی است روی برگه نام پنل در بالا کلیک کنید:

انتخاب پنل
روی نام پنل کلیک کنید و پنل مورد نظر را در زیر آن انتخاب کنید.

همه پنل‌ها گزینه‌ها و دستورات خاص خودشان را دارند. با کلیک روی آیکون منوی پنل در گوشه‌ی راست بالا این گزینه‌ها را می‌بینید. متاسفانه این منو خیلی در پنجره‌ی فتوشاپ توی چشم نیست و خیلی از کاربرها کلا از وجودش بی‌خبرند، اما بهتر است روی آیکون منوی هر پنل کلیک کنید تا ببینید چه گزینه‌ها و دستوراتی برایش موجود هستند:

منوی پنل
با کلیک روی آیکون منوی پنل، لیستی از گزینه‌ها و دستورات خاص آن ببینید.

Workspace یا فضای کار

در گوشه‌ی راست بالای صفحه گزینه‌ای هست که اجازه می‌دهد به راحتی از بین workspaceهای مختلف انتخاب کنید، که هر یک یا در خود فتوشاپ هست یا آنکه ما خودمان ایجادش کرده‌ایم. Workspace به ما اجازه می‌دهد چیدمان‌های مختلفی از پنل‌ها، منوها، و حتی میانبرهای صفحه کلید که خودمان ساخته‌ایم ایجاد کنیم. مثلا، ممکن است موقع ویرایش تصویر یک سری از پنل‌ها را بخواهید و موقع نقاشی با قلم‌موهای فتوشاپ پنل‌های دیگری را بخواهید، یا برای تایپ کردن مجموعه دیگری را نیاز داشته باشید. فضاهای کاری به ما امکان می‌دهد که صفحه را به میل خودمان بچینیم، ذخیره کنیم، و هر وقت خواستیم به راحتی دوباره آن چیدمان را انتخاب کنیم! فتوشاپ workspaceهای مختلفی در خودش دارد. فضای کاری Essentials انتخاب پیش‌فرض است اما فهرست کاملی از فضاهای کاری موجود، از جمله آنهایی که خودتان ساخته‌اید در دسترس شما است، کافی است روی کلمه Essentials کلیک کنید و از فهرستی که ظاهر می‌شود انتخاب کنید:

فهرست فضاهای کاری فتوشاپ
روی کلمه Essentials در گوشه راست بالا کلیک کنید تا فهرستی از workspaceهای موجود را ببینید.

document window

بزرگترین و مشخص‌ترین عنصر رابط کاربری در فتوشاپ document window یا پنجره سند است. در document window است که تصویر را می‌بینیم و تمام کارهای ویرایشی‌مان را روی آن انجام می‌دهیم:

پنجره سند
همه تصاویر در پنجره سند یا document window ظاهر می‌شوند.

اما کار document window در فتوشاپ صرفا نمایش تصویر نیست. این پنجره چیزهایی درباره خود تصویر هم به ما می‌گوید. در بالای پنجره‌ی سند، نام تصویر را می‌بینیم، و به دنبالش سطح زوم کنونی، حالت رنگ، و bit depth.

اطلاعات تصویر
بالای document window چیزهایی درباره تصویر به ما می‌گوید.

در پایین document window اطلاعات بیشتری پیدا می‌شود. در گوشه‌ی چپ پایین باز هم سطح زوم را می‌بینیم. به دنبالش اندازه‌ی فعلی فایل تصویر، که شامل اندازه‌ی فایل با وجود همه‌ی لایه‌ها، و اندازه‌ی فایل در صورت یکجاسازی تصویر (Merge) است. اگر روی فلشی که به راست اشاره دارد کلیک کنید، و بعد Show را انتخاب کنید، فهرست کاملی از جزئیات تصویری که می‌بینید نشان خواهد داد، از جمله Document Dimensions یا ابعاد سند، پروفایل رنگ، و حتی اینکه الان چه ابزاری را از پنل Tools انتخاب کرده‌اید:

اطلاعات فایل در پایین پنجره سند
در پایین document window اطلاعات بسیار بیشتری درباره فایل موجود است.

Application Frame یا قاب برنامه

آخرین ویژگی که به آن می‌پردازیم Application Frame یا قاب پنجره است، که مخصوص سیستم‌عامل مک است. ولی نگران نباشید، تنها کار این قابلیت آن است که تجربه‌ای مشابه پنجره‌ی ویندوزی در محیط مک ارائه کند. این قابلیت تمام رابط فتوشاپ را درون یک پنجره قرار می‌دهد که مشابه حالت ویندوز است:

انتخاب قاب برنامه
از طریق Window > Application Frame در سیستم مک، فتوشاپ را درون یک پنجره‌ی مستقل و واحد قرار دهید.

و اینجا بازدید کوتاه ما از رابط کاربری فتوشاپ به پایان می‌رسد.