{{serviceMessage.text}}
مدت زمان تقریبی مطالعه: ۸ دقیقه   |   نویسنده:‌ فرانش

رزولوشن تصویر و کیفیت چاپ

در این آموزش فتوشاپ، می‌بینیم که image resolution یا رزولوشن (تفکیک) تصویر چه تاثیری بر کیفیت چاپ دارد.

آیا تا به حال شده تصویری از اینترنت بگیرید و چاپ کنید، و بعد ببینید که نتیجه در حدی که انتظار داشتید نشده؟ تصویر روی صفحه‌ی کامپیوتر شما عالی به نظر می‌‌رسید، اما وقتی چاپش کردید یا به اندازه‌ی تمبر پستی چاپ شده، یا اینکه در اندازه‌ی مورد نظر شما چاپ شده ولی مات و «شطرنجی» بوده؟ مجرم، رزولوشن تصویر است.

در واقع، تقصیر آن هم نیست. رزولوشن که از عمد قصد نداشته شما را اذیت کند. مشکل صرفا این است که بیشتر عکس‌های روی اینترنت «ابعاد پیکسلی» خیلی کوچکی دارند، معمولا در محدوده‌ی ۶۴۰ پیکسل عرض، در ۴۸۰ پیکسل ارتفاع، یا حتی کوچکتر. دلیلش این است که لازم نیست اندازه‌ی خیلی بزرگی داشته باشند تا روی صفحه‌نمایش شما خوب و قشنگ دیده شوند، و اینکه عکس‌های کوچکتر خیلی سریعتر از اینترنت به کامپیوتر شما می‌آیند و شما سریعتر می‌توانید آنها را ببینید. (این هم کلا بحث دیگری است که در اینجا به آن نمی‌پردازیم.)

خب پس چه کار می‌توانید بکنید تا تصاویری که از اینترنت می‌گیرید به همان کیفیتِ عکس‌هایی چاپ شود که خودتان با دوربین عکاسی می‌گیرید؟ جواب این است: مطلقا هیچ کار. اساسا در بیشتر عکس‌های اینترنتی آنقدر پیکسل وجود ندارد که بشود آنها را با کیفیت بالا چاپ کرد؛ دست‌کم اگر می‌خواهید بزرگتر از تمبر پستی چاپشان کنید، راهی نیست. بیایید ببینیم چرا.

اول از همه، بیایید بحث دانلود تصویر از اینترنت را کنار بگذاریم، چون واقعا نباید این کار را بدون اجازه‌ی صاحب اثر و دارنده‌ی کپی‌رایتِ آن انجام دهیم. به جایش بیایید به رزولوشن نگاهی کلی بیاندازیم. بحث رزولوشن را من با جزئیات در آموزش رزولوشن تصویر، ابعاد پیکسلی، و اندازه سند توضیح دادم.

عبارت «image resolution» یا رزولوشن تصویر یعنی در موقع چاپ، چند تا از پیکسل‌های تصویر ما درون هر اینچ (یا سانتیمتر) از کاغذ جا می‌گیرد، (هر اینچ ۲.۵۴ سانتیمتر است). وقتی عکس تعداد ثابتی پیکسل دارد، مشخص است که هر چه تعداد بیشتری از آنها را درون یک اینچ از کاغذ بگنجانید، کل عکس چاپی کوچکتر می‌شود. به همین ترتیب، هر چه پیکسل‌های کمتری در هر اینچ بگذارید، تصویر روی کاغذ بزرگتر چاپ می‌شود. به تعداد پیکسل‌هایی که در هر اینچ چاپ می‌شوند resolution یا تفکیک تصویر می‌گویند. اما اینکه تصویر روی صفحه‌ی مانتیور چطور دیده می‌شود، هیچ ربطی به رزولوشن ندارد، و به همین خاطر است که عکس‌هایی که از اینترنت می‌گیرید روی صفحه‌ی مانیتور خوشگل‌اند، اما وقتی چاپشان می‌کنیم چندان چنگی به دل نمی‌زند.

بگذارید یک مثال بزنم:

عکس اسب در فتوشاپ
عکس نه چندان جالبی از یک اسب

هر وقت عکسی که از این اسب گرفتم را می‌بینم، خنده‌ام می‌گیرد! این اسب معمولا باشکوه و قدرتمند و با وقار می‌ایستد، ولی انگار من توانسته‌ام در لحظه‌ی بدی غافلگیرش کنم. این عکس فقط به درد مثال زدن می‌خورد.

اول بیایید ببینیم فتوشاپ درباره‌ی اندازه‌ی فعلی این عکس چه به ما می‌گوید. من به منوی Image در بالای صفحه می‌روم و Image Size را انتخاب می‌کنم، که کادر همنامش را در صفحه باز می‌کند:

کادر اندازه‌ی تصویر در فتوشاپ
کادر Image Size اندازه کنونی عکس را نشان می‌دهد.

کادر Image Size به دو بخش اصلی تقسیم شده است، Pixel Dimensions یا ابعاد پیکسلی در بالا، و Document Size یا اندازه‌ی سند، درست زیر آن. بخش ابعاد پیکسلی به ما می‌گوید که چند پیکسل در تصویر ما وجود دارد. بخش اندازه‌ی سند به ما می‌گوید که اگر تصویر را چاپ کنیم چه اندازه‌ای روی کاغذ می‌گیرد. اگر به بخش ابعاد پیکسلی نگاه کنید، می‌بینید که این عکس ۱۲۰۰ پیکسل عرض و ۸۰۰ پیکسل ارتفاع دارد. شاید به نظرتان خیلی برسد (۱۲۰۰×۸۰۰ = ۹۶۰،۰۰۰ پیکسل!)، و اگر بخواهیم آن را روی صفحه کامپیوتر ببینیم، تصویر کوچکی نیست. اما اینکه روی کامپیوتر خوب و قشنگ به نظر می‌رسد دلیل نمی‌شود که چاپش هم خوب از آب در بیاید. بیایید نگاه دقیق‌تری به بخش Document Size بیاندازیم تا ببینیم چه به ما می‌گوید:

اندازه‌ی سند در فتوشاپ
بخش Document Size به ما می‌گوید که با هر رزولوشن معینی، عکس در چه اندازه‌ای چاپ خواهد شد.

بخش Document Size به ما دو چیز می‌گوید – اینکه resolution فعلی تصویر ما چیست، و اینکه اگر آن را چاپ کنیم، بر اساس این رزولوشن چه اندازه‌ای خواهد داشت. در حال حاضر، مقدار رزولوشن ۷۲ پیکسل\اینچ است، که یعنی از ۱۲۰۰ پیکسل عرضی تصویر (از چپ به راست)، ۷۲ تای آن در در هر اینچ از کاغذ چاپ خواهد شد، و از ۸۰۰ پیکسل ارتفاع (از بالا به پایین) هم ۷۲ تای آن در هر اینچ از کاغذ چاپ خواهد شد. مقداری که توی کادر رزولوشن نوشته شده، برای عرض و برای ارتفاع است، نه تعداد کل پیکسل‌هایی که چاپ خواهد شد. به عبارت دیگر، در هر اینچ مربع از کاغذ، ۷۲ ستون پیکسل و ۷۲ ردیف پیکسل چاپ خواهد شد. در نتیجه تعداد کل پیکسل‌هایی که در هر اینچ مربع چاپ خواهد شد، برابر با ۷۲ × ۷۲ خواهد بود، (عرض ضرب در ارتفاع) که می‌شود ۵۱۸۴ پیکسل!

بیایید خودمان هم کمی محاسبه‌ی ساده انجام بدهیم تا مطمئن شویم عرض و ارتفاعی که در بخش اندازه‌ی سند می‌بینیم درست است. از بخش ابعاد پیکسلی می‌دانیم که ۱۲۰۰ پیکسل در عرض و ۸۰۰ پیکسل در ارتفاع داریم. رزولوشن چاپ ما الان ۷۲ پیکسل بر اینچ (از هر طرف) است، پس فقط کافی است عددها را تقسیم کنیم:

۱۲۰۰ پیکسل در عرض تقسیم بر ۷۲ پیکسل بر اینچ = ۱۶،۶۶۷ اینچ

۸۰۰ پیکسل در ارتفاع تقسیم بر ۷۲ پیکسل بر اینچ = ۱۱،۱۱۱ اینچ

طبق این محاسبه‌ی ساده، با رزولوشن ۷۲ پیکسل\اینچ (یا به‌طور مختصر ppi)، تصویر ما موقع چاپ ۱۶،۶۶۷ اینچ ارتفاع و ۱۱.۱۱۱ اینچ عرض خواهد داشت.

تایید اندازه چاپی در بخش اندازه سند در فتوشاپ
تایید اندازه چاپی که در بخش Document Size نشان داده می‌شود.

وای چه عالی! یک عکس ۱۲۰۰ در ۸۰۰ پیکسل آنقدر بزرگ است که یک کاغذ عکس ۱۱ در ۱۴ اینچ (۳۵.۵ در ۲۸ سانتیمتر) را پر کند، و حتی یک چیزی هم اضافه می‌آورد! عالی است!

ولی متاسفانه اینطور نیست. ای کاش زندگی همینقدر ساده بود.

واقعیت آن است که ۷۲ پیکسل\اینچ برای اینکه تصاویر واضح، با کیفیت، و حرفه‌ای در چاپ به ما بدهد، کافی نیست. حتی نزدیک به کافی هم نیست. برای اینکه متوجه منظورم بشوید، بگذارید نشان‌تان بدهم که چاپ این عکس روی کاغذ با رزولوشن ۷۲ppi حدودا چه شکلی خواهد شد. باید کمی تخیل‌تان را به کار بیاندازید و این تصویر را روی کاغذ ۴۰.۵ در ۲۸ سانتیمتری تصور کنید:

تصویر اسب با رزولوشن چاپ 72 در فتوشاپ
تصویری که در چاپ با رزولوشن ۷۲ppi روی کاغذ ظاهر می‌شود.

خیلی خوب به نظر نمی‌رسد، مگر نه؟ مشکل اینجاست که در رزولوشون ۷۲ppi، تصویر بیش از آنچه که در خودش اطلاعات دارد روی کاغذ کش می‌آید، و در نتیجه وضوح و جزئیاتش را از دست می‌دهد. مثل اینکه یک قاشق مربا را به جای آنکه روی یک لقمه نان پخش کنید، روی تمام نان پخش کنید. دیگر مزه ندارد. تصویر نرم و مات و زشت شده است. این مشکل را روی صفحه کامپیوتر نمی‌بینیم، چون صفحات کامپیوتر آنقدر رزولوشن بالایی ندارند و اگر هم داشته باشند، با بزرگنمایی عکس روی صفحه به همین شکل درمی‌آید. اما چاپگرها دستگاه‌هایی با رزولوشن بالا هستند، و اگر می‌خواهید عکس‌تان واضح و با جزئیات چاپ شود، باید رزولوشنی خیلی بالاتر از ۷۲ppi استفاده کنید.

خب برای چاپ با کیفیت حرفه‌ای چه رزولوشنی لازم است؟ مقدار مرسوم و پذیرفته‌شده‌اش، در حدود ۳۰۰ پیکسل بر اینچ است (یا حدود ۱۲۰ پیکسل بر سانتیمتر). چاپ تصویری با رزولوشن ۳۰۰ppi پیکسل‌ها را آنقدر تنگ به هم می‌چسباند که همه چیز واضح و دقیق می‌شود. در واقع، حتی گاهی ۳۰۰ بیش از حد نیاز ما است. معمولا با رزولوشنی در حدود ۲۴۰ppi هم کارمان راه می‌افتد، بدون آنکه کیفیت تصویر افت محسوسی داشته باشد. ولی استاندارد حرفه‌ای، ۳۰۰ پیکسل بر اینچ است.

خب حالا بیایید همان تصویر ۱۲۰۰ در ۸۰۰ پیکسلی را برداریم و رزولوشن را از ۷۲ppi به ۳۰۰ppi افزایش دهیم، و ببینیم چه می‌شود. این کادر Image Size است که حالا با رزولوشن ۳۰۰ پیکسل بر اینچ تنظیم شده است. دقت کنید که در بخش ابعاد پیکسلی در بالا هیچ چیز عوض نشده است. تنها چیزی که عوض شده، رزولوشن است که از ۷۲ به ۳۰۰ رسیده:

اندازه تصویر در فتوشاپ
رزولوشن چاپ به ۳۰۰ پیکسل\اینچ تغییر کرده است.

حالا با افزایش رزولوشن از ۷۲ به ۳۰۰ پیکسل\اینچ، از ۱۲۰۰ پیکسل عرض و ۸۰۰ پیکسل ارتفاع عکس، ۳۰۰ تای آنها در هر اینچ چاپ می‌شود (تقریبا ۱۲۰ پیکسل در هر سانتیمتر). طبیعتا وقتی این همه پیکسل در یک اینچ کاغذ گنجانده شوند عکس باید خیلی کوچکتر شود، و همینطور هم می‌شود. بخش اندازه‌ی سند حالا نشان می‌دهد که عکس چاپ شده‌ی ما الان فقط ۲.۶۶۷ اینچ ارتفاع خواهد داشت، به عبارت دیگر تقریبا یک عکس ۶ در ۱۰ سانتیمتر:

اندازه سند با رزولوشون بالا در فتوشاپ
عکس حالا خیلی کوچکتر از قبل چاپ خواهد شد.

عکس حالا خیلی کوچکتر از رزولوشن ۷۲ppi چاپ شده، اما آنچه از اندازه‌اش کم شده، در کیفیت جبران شده است. در ۳۰۰ppi (و حتی ۲۴۰ppi)، تصویری خیلی واضح‌تر و تمیزتر، و کیفیتی حرفه‌ای خواهیم داشت:

چاپ عکس اسب در اندازه کوچکتر با رزولوشن بالاتر
رزولوشن بالاتر چاپ، عکس را کوچکتر اما با کیفیت بسیار بهتر چاپ می‌کند.

در فتوشاپ، این کار که اندازه‌ی چاپِ تصویر روی کاغذ را تغییر دهیم، resize کردن یا قطع‌بندی می‌گویند.

البته، بیشتر مردم عکس‌هایشان را در اندازه‌های عجیبی مثل ۲.۶۶۷ در ۴ اینچ چاپ نمی‌کنند، پس چطور مطمئن شویم که در اندازه‌های استانداردی مثل ۴ در ۶ اینچ عکسی با کیفیتِ حرفه‌ای خواهیم داشت؟ سوال خیلی خوبی است، و جواب آن هم با کمی محاسبه‌ی کسل‌کننده ولی ساده به دست می‌آید.

فرض کنیم که در تعطیلات اخیر با خانواده سفر رفته‌اید و چند عکس خانوادگی هم با دوربین دیجیتال گرفته‌اید که می‌خواهید با قطع‌بندی ۴×۶ اینچ با چاپگرتان چاپ کنید. الان می‌دانیم که برای چاپ با کیفیت، باید رزولوشن را دست‌کم به ۲۴۰ppi تنظیم کنیم، اگرچه ۳۰۰ppi مقدار استاندارد و متداول است. ولی بیایید نگاهی به هر دوی این رزولوشن‌ها بیاندازیم و ببینیم دوربین دیجیتال با چه کیفیتی باید عکس بگیرد تا نسخه‌ی چاپ شده در قطع ۴×۶ اینچ هم با کیفیت باشد:

برای اینکه بفهمیم اندازه عکس به پیکسل چقدر باید باشد تا تصویر بتواند در قطع ۴×۶ اینچ با کیفیت حرفه‌ای قابل چاپ باشد، کافی است عرض و ارتفاع مورد نظر را در ۲۴۰ پیکسل ضرب کنیم:

۲۴۰ پیکسل بر اینچ × در ۴ اینچ عرض = ۹۶۰ پیکسل

۲۴۰ پیکسل بر اینچ × در ۶ اینچ عرض = ۱۴۴۰ پیکسل

بر اساس این محاسبه، اگر بخواهیم یک عکس دیجیتال را با رزولوشن ۲۴۰ppi در قطع ۴×۶ اینچ چاپ کنیم، ابعاد پیکسلی عکس ما باید ۹۶۰×۱۴۴۰ پیکسل باشد. با ضرب این دو عدد، به عدد ۱،۳۸۲،۴۰۰ پیکسل می‌رسیم، که می‌شود آن را به ۱.۴ میلیون پیکسل گرد کرد. ممکن است به نظر خیلی زیاد برسد، اما نیست. دوربین‌های امروز خیلی بیشتر از ۱.۴ مگاپیکسل می‌گیرند. در نتیجه برای این دوربین‌ها هیچ مشکلی نیست که عکسی به ما بدهند که با رزولوشن ۳۰۰ppi هم در قطع قابل قبول چاپ شود، حتی خیلی بزرگتر از ۴×۶ اینچ. همانطور که می‌بینید برای چاپ در قطع ۴×۶ اینچ، با رزولوشن ۳۰۰ppi هم فقط ۲.۲ مگاپیکسل لازم داریم:

۳۰۰ پیکسل بر اینچ × در ۴ اینچ عرض = ۱۲۰۰ پیکسل

۳۰۰ پیکسل بر اینچ × در ۶ اینچ عرض = ۱۸۰۰ پیکسل

و:

۱۲۰۰ پیکسل عرض، ضرب در ۱۸۰۰ پیکسل ارتفاع = ۲،۱۶۰،۰۰۰

حالا فرض کنید عکسی دارید که خیلی دوستش دارید و به نظرتان حقش است که به جای ۶×۴، در قطع ۸×۱۰ اینچ چاپ شود. چه ابعادی برای کیفیتی در این اندازه لازم داریم؟ وقتی به همین شیوه محاسبه کنیم، برای رزولوشن ۲۴۰ppi عکسی به اندازه‌ی ۱۹۲۰ پیکسل در ۲۴۰۰ پیکسل لازم داریم که مجموعا ۴.۶ مگا پیکسل است. هنوز به حدود دوربین‌های دیجیتال امروزی نزدیک هم نشده‌ایم. برای چاپ عکس ۸×۱۰ اینچ با رزولوشن ۳۰۰ppi هم عکسی ۷.۲ مگاپیکسلی می‌خواهیم، که حتی بیشتر گوشی‌های هوشمند امروزی هم از پس آن برمی‌آیند.

البته در نظر داشته باشید که بیشتر عکس‌هایی که می‌گیریم کمی برش و هرس لازم دارند، و در نتیجه بخش مناسب برای چاپ از یک عکس ۸ مگاپیکسلی، ممکن است ۷ مگاپیکسل یا کمتر در بیاید. هر چه عکس‌های باکیفیت بزرگتری بخواهید چاپ کنید، باید از دوربین قوی‌تری استفاده کنید.

منبع (+)