{{serviceMessage.text}}
مدت زمان تقریبی مطالعه: ۱۱ دقیقه   |   نویسنده:‌ فرانش

تنظیمات رنگ فتوشاپ برای عکاسان

ادوبی فتوشاپ (Adobe Photoshop) قدرتمندترین و محبوب‌ترین ویرایشگر عکس در جهان است. هم عکاسان حرفه‌ای و هم عکاسان غیرِحرفه‌ای، در همه جای دنیا، برای اینکه عکس‌هایشان بهتر به نظر برسد از این نرم‌افزار استفاده می‌کنند. ولی شاید تعجب کنید که بدانید تنظیماتِ پیش‌فرضِ رنگ در فتوشاپ در واقع مانع از آن می‌شوند که عکس‌هایمان، چه هنگام چاپ و چه هنگام تماشایشان در نمایشگر، همان‌طوری به نظر برسند که باید.

تنظیمات پیش‌فرضِ رنگ، تنظیماتی است که طیف رنگ‌ها و مقادیرِ رنگ‌سایه‌هایی را تعیین می‌کند که برای ویرایش و رتوشِ تصاویر، در دسترس ما است. در این آموزش یاد می‌گیریم که چرا این تنظیماتِ پیش‌فرضِ رنگ، بهترین گزینه نیستند و چه تنظیماتی بهترین نتیجه را برایمان دارند.

الان من می‌توانستم کل روز را درباره‌ی تئوریِ رنگ‌ها حرف بزنم و حتی باز هم وقتِ بیشتری برای این کار بخواهم، ولی می‌دانم که با این کارم شاید خیلی از مخاطبان خوبمان، خوابشان بگیرد. پس در این آموزش، بحث درباره‌ی مسائل فنی را کم می‌کنیم و بیشتر روی تنظیمات صحیحی که باید در کادر Color Settings در فتوشاپ باشند تمرکز می‌کنیم، تا شما بتوانید تصاویرتان را با طیفِ وسیعی از رنگ‌های ممکن که خودتان ایجاد کرده‌اید، ویرایش و روتوش کنید. اگر مایل هستید درمورد تنظیمات رنگ، چیزهای بیشتری یاد بگیرید، در آموزش‌های دیگری با جزئیات بیشتر به این موضوع خواهیم پرداخت.

من در اینجا از (Photoshop CC (Creative Cloud استفاده می‌کنم، ولی این تنظیماتِ رنگ را می‌توان در همه‌ی نسخه‌های جدید فتوشاپ به‌کار برد. پس اگر از نسخه‌ی CS6 یا نسخه‌ی جدیدتری استفاده می‌کنید و می‌خواهید گسترده‌ترین طیف ممکنِ رنگ‌ها را برای تصاویرتان استفاده کنید، با ما همراه باشید.

تنظیماتِ رنگ را از کجا پیدا کنیم

برای رفتن به تنظیماتِ رنگ در فتوشاپ، به منوی Edit در نوار منوی بالای صفحه بروید و Color Settings را انتخاب کنید:

تنظیمات رنگ در نوار منوی ادیت در فتوشاپ
بروید به Edit > Color Settings

با این کار، کادر Color Settings باز می‌شود. اگر تا‌ به حال این کادر را ندیده‌اید و درمورد فضاهای رنگی و مدیریت رنگ چیزی نمی‌دانید، شاید برایتان کمی ترسناک به نظر برسد. ولی نگران نباشید، چون در واقع فقط یک مورد مهم هست که باید عوض شود:

کادر تنظیمات رنگ در فتوشاپ
کادرِ Color Settings در فتوشاپ.

فضای کاریِ RBG

فتوشاپ، به طورِ پیش‌فرض، مجموعه‌‌ای از تنظیماتِ رنگ را استفاده می‌کند که از پیش تعریف شده، و به North American General Purpose 2 معروف است. (شاید برای شما تنظیم پیش‌فرض چیز دیگری باشد؛ ولی فرقی ندارد چون می‌خواهیم تنظیمات را خودمان به‌طور دستی تغییر دهیم):

تنظیمات پیش‌فرض رنگ در فتوشاپ
تنظیمات پیش‌فرضِ رنگ.

اگر مستقیم به زیر اسم تنظیماتِ از پیش تعیین‌شده نگاه کنیم، بخش Working Spaces (فضاهای کاری) را می‌بینیم. اولین گزینه در بالا، RBG است که با استفاده از آن به فتوشاپ می‌گوییم به‌طور پیش‌فرض برای دیدن و ویرایش تصاویرمان، از کدام فضای رنگی می‌خواهیم استفاده کنیم (گزینه‌های دیگری مثل CMYK، Gray و Spot هم در زیر آن هست که مخصوصاً به چاپ مربوط است. برای ویرایش تصویر روی صفحه، تنها چیزی که باید مورد توجه باشد RBG است). یک فضای رنگی، طیفِ رنگ‌ها و مقادیرِ رنگ‌سایه‌های موجود برای ما را تعیین می‌کند. طیفِ رنگِ یک فضای رنگی خاص، گاموت یا محدوده‌ی رنگی (gamut) نام دارد. به رنگ‌هایی که خارج از محدوده‌ی این فضای رنگی قرار می‌گیرند، خارج از گاموت گفته می‌شود. برای عکسبرداری و ویرایشِ عکس، سه فضای رنگی اصلی وجود دارد که برای نمونه مجبوریم یکی را انتخاب کنیم – sRGB، Adobe RGB و ProPhoto RGB. فتوشاپ به طورِ پیش‌فرض روی sRGB تنظیم شده است:

فضای کاری پیش‌فرض sRGB در تنظیمات رنگ فتوشاپ
فضای کاری پیش‌فرضِ sRGB.

هر یک از این سه فضای رنگی، طیفِ متفاوتی از رنگ‌ها و مقادیرِ متفاوتِ رنگ‌سایه‌ها را به ما می‌دهند تا با آنها کار کنیم. بعضی از این طیف‌های رنگی و رنگ‌سایه‌ها از بعضی دیگر بزرگ‌تر هستند، یعنی ما در واقع می‌خواهیم به بزرگ‌ترین طیفِ ممکن برای ویرایش تصاویرمان دسترسی داشته باشیم. متأسفانه، تنظیمات پیش‌فرض فتوشاپ دقیقاً برعکس عمل می‌کند. فضای رنگیِ sRGB به مراتب کوچک‌ترین طیفِ رنگ‌ها و رنگ‌سایه‌ها را دارد. فضای Adobe RGB، طیف وسیع‌تری دارد، درحالیکه طیف فضای ProPhoto RGB از همگی وسیع‌تر است!

(درباره‌ی RGB و کانال‌های رنگی در فتوشاپ بیشتر یاد بگیرید)

برای اینکه خیلی سریع تفاوت بین sRGB و فضای رنگی بزرگ‌تر، یعنی Adobe RGB، را نشان دهم، در اینجا از نموداری استفاده کرده‌ام که این دو فضا را با هم مقایسه می‌کند. بخش مرکزی که پوشیده از رنگ است، نشان‌دهنده‌ی طیفِ رنگ‌هایی است که در فضای sRGB وجود دارند. خط رنگیِ اطراف آن، طیف رنگ‌های موجود در Adobe RGB است (متأسفانه یک نمودار دو بعدی مثل این، مقادیرِ روشنایی را ندارد، ولی می‌تواند اطلاعات مفیدی در اختیارمان بگذارد):

نمودار مقایسه فضای رنگی sRGB و Adobe RGB
فضای رنگیِ sRGB (در داخل) و فضای رنگیِ Adobe RGB (در بیرون).

همانطور که می‌بینیم، هر‌چند‌که sRGB رنگ‌های زیادی دارد، ولی Adobe RGB هم همین رنگ‌ها را به علاوه‌ی رنگ‌های بیشتری به ویژه در طیفِ سبز و فیروزه‌ای دارد. به عبارت دیگر، Adobe RGB، گاموت یا بازه‌ی بزرگ‌تری نسبت به sRGB دارد. یعنی اگر خیلی راحت فضای رنگیِ پیش‌فرضِ sRGB را به Adobe RGB تغییر دهیم، برای ویرایش تصاویرمان رنگ‌های بیشتری در دست داریم. پس چرا ادوبی فضای sRGB را به عنوان پیش‌فرضِ فتوشاپ انتخاب کرده؟

جوابش ساده است- sRGB مطمئن است. sRGB برای نمایش طیفِ رنگ‌هایی طراحی شده که مانیتورِ یک کامپیوترِ سطح‌پایین (که خیلی‌ها استفاده می‌کنند) می‌تواند تولید کند. همچنین با اینکه این روزها اکثر دوربین‌های دیجیتالی به ما امکان عکسبرداری در هر دو فضای sRGB و Adobe RGB را می‌دهند ولی به‌طور پیش‌فرض روی sRGB تنظیم شده‌اند و بیشتر افراد هیچوقت آن‌را عوض نمی‌کنند (درواقع، اکثراً نمی‌دانند که گزینه‌ی دیگری وجود دارد). سوما اگر معمولا عکس‌هایتان را برای چاپ به لابراتوار عکس می‌برید (به جای اینکه آنها را در خانه با چاپگر جوهرافشان چاپ کنید)، لابراتوار هم عکس‌هایی را می‌خواهد که در فضای sRGB ذخیره شده‌‌اند. بنابراین وقتی اغلب مانیتورهای کامپیوتر فقط می‌توانند sRGB را نمایش دهند، و بیشتر دوربین‌ها هم روی sRGB تنظیم شده‌اند، و لابراتوارهای چاپ عکس هم نیاز به sRGB دارند، منطقی است که فتوشاپ هم sRGB را به عنوان پیش‌فرضش انتخاب می‌کند. انتخاب مطمئنی است.

اما اگر sRGB مطمئن است، پس چرا به آن نمی‌چسبیم؟ چرا چیز دیگری را انتخاب کنیم؟ دو دلیل مهم برای انتخاب یک فضای رنگیِ بزرگ‌تر وجود دارد. اول اینکه، یک فضای رنگی بزرگ‌تر یعنی اینکه ما نه تنها به رنگ‌های بیشتری دسترسی داریم، بلکه رنگ‌های زنده‌تر، غنی‌تر و اشباع‌تری داریم. عکس‌هایی که در فضای sRGB گرفته و ذخیره شده‌اند در مقایسه با تصاویرِ Adobe RGB کمی بی‌روح و کسل‌کننده هستند. همچنین اگر یک چاپگر جوهرافشانِ خوب در خانه داشته باشید، احتمالش هست که بتواند رنگ‌هایی را چاپ کند که sRGB نمی‌تواند نشان دهد. بنابراین چاپگرتان هم در فضای sRGB نمی‌تواند از حداکثر قابلیتش در بازتولیدِ رنگ‌ها استفاده کند.

از آنجایی که sRGB بخاطر محدودیت در نمایش طیفِ رنگ‌ها بهترین گزینه نیست، ما دو گزینه‌ی دیگر داریم که می‌توانیم یکی از آنها را انتخاب کنیم. این دو گزینه عبارتند از Adobe RGB و ProPhoto RGB. همانطور که گفتم، ProPhoto RGB نسبت به Adobe RGB، طیفِ گسترده‌تری از رنگ‌ها را دارد. این یعنی ProPhoto RGB بهترین گزینه است؟ نه، لزوماً این طور نیست، چون وجود رنگ‌های خیلی زیاد هم بعضی وقت‌ها مشکل‌ساز می‌شود، به‌ویژه اگر یک تصویر را از یک فضای رنگی به فضای رنگی دیگر ببرید. طیفِ رنگیِ ProPhoto RGB به حدی وسیع است که خیلی از رنگ‌هایش خارج از محدوده‌ی بینایی انسان است و انتقالِ تصویر از یک فضای رنگیِ کوچک‌تر مثل sRGB یا حتی Adobe RGB به فضای رنگی ProPhoto RGB باعث می‌شود رنگ‌ها بیش از حد اشباع به نظر برسد، تصویر پوستری و نواری شود و رنگ‌ها به شدت تغییر کند.

برای مثال، در اینجا یک عکس را در سه فضای رنگیِ متفاوت مقایسه کرده‌ایم. عکس اصلی در سمت چپ در فضای sRGB گرفته شده و همانطور هم دست نخورده مانده. این عکس در مقایسه با تصویر وسط که در فضای Adobe RGB است، کمی بی‌روح ‌به نظر می‌رسد (چگونگیِ تبدیل یک پروفایل به پروفایل‌های رنگی دیگر را در یک مقاله‌ی آموزش جداگانه خواهیم گفت). به رنگ‌های اشباع‌تر و ظاهر بهتری که فضای رنگی Adobe RGB ایجاد کرده توجه کنید. نسخه‌ی سمت راست هم در فضای sRGB گرفته شده و به پروفایل ProPhoto RGB انتقال یافته. حالا رنگ‌ها به حدی اشباع هستند که تصویر غیر واقعی به نظر می‌رسد و بعضی رنگ‌ها تغییر کرده‌اند. در این تصویر، آسمان نسبت به تصویر اصلی به رنگ آبی کاملا متفاوتی در آمده است:

مقایسه عکس در سه فضای رنگی متفاوت فتوشاپ
عکس اصلی در فضای sRGB (سمت چپ)، نسخه‌ی منتقل شده به فضای Adobe RGB (در وسط)
و نسخه‌ی ProPhoto RGB (سمت راست).

بنابراین آیا ProPhoto RGB انتخاب صحیحی نیست؟ Adobe RGB بهتر است؟ جواب در عمل بستگی به این دارد که چطور عکس را می‌گیرید و چطور از فتوشاپ استفاده می‌کنید. اگر شما هم مثل بیشتر کاربرانِ فتوشاپ، با فایل‌های JPEG (که فقط در فضاهای sRGB و Adobe RGB گرفته می‌شود) کار می‌کنید و بیشتر کارهای ویرایشی را در خودِ فتوشاپ انجام می‌دهید، پس بهترین فضای انتخابی برایتان Adobe RGB است. این فضا به اندازه‌ی کافی برای نمایش رنگ‌هایی که مانیتورِ کامپیوتر می‌تواند نشان دهد بزرگ است (حتی اگر از یک مانیتور خیلی پیشرفته و گران قیمت استفاده می‌کنید). علاوه بر این، اکثر رنگ‌هایی که چاپگر جوهرافشانِ شما می‌تواند چاپ کند را دارد. برای تغییر فضای کاریِ RGB در فتوشاپ به Adobe RGB، خیلی راحت روی sRGB کلیک کنید و Adobe RGB را از لیست انتخاب کنید:

انتخاب فضای کاری Adobe RGB در فتوشاپ
Adobe RGB بهترین گزینه برای بیشترِ کاربرانِ فتوشاپ است که با فایل‌های JPEG کار می‌کنند.

از طرف دیگر اگر تصاویرتان را به‌ عنوانِ فایل‌های raw یا خامِ ۱۶ بیتی ثبت کنید و فایل‌های خام را قبل از انتقال به فتوشاپ، برای پردازش اولیه در نرم‌افزار Adobe Lightroom یا Camera Raw باز کنید، بد نیست که از طیف رنگی وسیعی که فضای ProPhoto RGB به شما می‌دهد نهایت استفاده را ببرید. نرم‌افزار Adobe Lightroom از ProPhoto RGB به عنوان فضای کاری خود استفاده می‌کند، درحالیکه Camera Raw به شما امکان می‌دهد به طورِ دستی، یک تصویر را به فضای رنگیِ ProPhoto RGB انتقال دهید. بنابراین با تنظیمِ فتوشاپ روی ProPhoto RGB می‌توانید اطلاعات رنگ تصویر را در برنامه‌های مختلف حفظ کنید و برای ویرایش تصویر، آزادی و انعطاف کافی داشته باشید. همیشه در ذهنتان باشد که فضای ProPhoto RGB فقط برای کار با تصاویری مفید است که از همان اول به عنوان فایل‌های ۱۶ بیتیِ raw گرفته شده‌اند. همانطور که قبلا دیدیم، تلاش برای انتقال تصویر از فضای sRGB و یا Adobe RGB به ProPhoto RGB می‌تواند باعث ایجاد مشکلات جدی شود. به همین خاطر، Adobe RGB غالباً همان چیزی است که شما برای رسیدن به بهترین نتیجه در تصاویرتان به آن نیاز دارید، چه بخواهید آنها را چاپ کنید و چه بخواهید آنها را در نمایشگر ببینید. اما اگر با فابل‌های ۱۶ بیتی raw کار می‌کنید، با ProPhoto RGB به بهترین نتیجه می‌رسید:

انتخاب Photoshop RGB برای فایل‌های خام 16 بیتی
ProPhoto RGB بهترین فضای رنگی برای تصاویر ۱۶ بیتی پردازش شده در Lightroom یا Camera Raw است.

Raw درمقابل JPEG برای ویرایش تصویر

برای عدم تطابق پروفایل‌های رنگی چه کار باید کرد

تا الان یاد گرفتیم که فضای رنگی sRGB (تنظیماتِ پیش‌فرضِ فتوشاپ) بهترین گزینه برای ویرایش تصاویرمان نیست، چون طیفِ رنگ‌ها و رنگ‌سایه‌هایش تقریباً محدود و کوچک است. Adobe RGB گزینه‌ی بهتری برای کاربران فتوشاپ است که با فایل‌های JPEG کار می‌کنند، درحالیکه ProPhoto RGB بهترین گزینه برای تصاویری است که به‌صورت فایل‌های raw گرفته شده‌اند. ولی چه اتفاقی می‌افتد اگر فتوشاپ را روی یک فضای رنگی تنظیم کنید و بعد بخواهید تصویری را در آن باز کنید که در فضای رنگیِ متفاوتی ذخیره شده؟ مثلا فضای کاریِ فتوشاپ را روی Adobe RGB تنظیم کرده‌اید، و یکی از دوستانتان عکسی برایتان می‌فرستد که در فضای sRGB ذخیره شده، و از شما می‌خواهد روی آن کار کنید. آیا تصویر باید در همان فضای sRGB بماند یا باید به Adobe RGB منتقل شود؟ ما باید به فتوشاپ بگوییم در این موقعیت چه کار کند و این کار را با استفاده از گزینه‌های موجود در بخشِ Color Management Policies در کادر Color Settings انجام می‌دهیم. در اینجا هم گزینه‌هایی برای RGB، CMYK و Gray داریم ولی همانطور که قبلاً گفتم CMYK و Gray، مخصوصِ چاپِ عکس هستند. تنها گزینه‌ای که برای ویرایش تصاویر نیاز داریم RGB است.

خوشبختانه هیچ نیازی نیست که نگران این گزینه‌ها باشیم چون برخلافِ تنظیمات فضای کاریِ RGB در فتوشاپ، تنظیمات پیش‌فرض در Color Management Policies، درست است. در اکثر موارد وقتی پروفایلِ رنگِ عکس با فضای کاری فتوشاپ تطابق ندارد، بهتر است پروفایلِ اصلیِ رنگ را حفظ کنید. اگر تصویر را به فضای کاریِ فتوشاپ انتقال دهید، خطرِ تغییر رنگ‌های اصلیِ تصویر وجود دارد و ممکن است دیگران - به‌خصوص مشتریان‌تان - از دستتان ناراضی شوند. با حفظ پروفایلِ رنگِ موجود در تصویر، رنگ‌های اصلی آن را صحیح و سالم نگه می‌داریم. پس تنظیماتِ پیش‌فرض، یعنی Preserve Embedded Profile، گزینه‌ی انتخابی شما خواهد بود:

سیاست‌های مدیریت رنگ یا color management policies در فتوشاپ
گزینه‌های موجود در بخشِ Color Management Policies را روی Preserve Embedded Profiles تنظیم کنید.

حالا به فتوشاپ گفتیم وقتی بینِ فضای رنگیِ عکس و فضای کاری فتوشاپ تطابق وجود ندارد، پروفایلِ اصلیِ رنگ عکس را نگه دارد. سوال بعد این است که آیا می‌خواهیم فتوشاپ هر بار به ما اطلاع بدهد که چنین عدم تطابقی وجود دارد یا نه؟ اگر جواب بله است، پس هر دفعه که پروفایلِ رنگِ تصویری که باز می‌کنیم با فضای کاری فتوشاپ متفاوت باشد، فتوشاپ به ما اخطار می‌دهد. این اخطار نه تنها ما را از وجود چنین عدم تطابقی باخبر می‌کند بلکه به ما اجازه می‌دهد عملکردِ پیش‌فرض را باطل کنیم:

کادر اخطار عدم تطابق پروفایل توکار embedded profile mismatch
کادر اخطارِ عدم تطابقِ پروفایلِ توکار (Embedded Profile Mismatch)

همان‌طور که تا الان دیدیم، معمولا دلیلی ندارد که به غیر از حفظ پروفایلِ رنگِ اصلی عکس کار دیگری بکنیم؛ پس مسئله در واقع این است که آیا اصلا می‌خواهیم از عدم تطابق بین فضای رنگِ تصویر و فتوشاپ باخبر بشویم یا نه. من شخصاً طرفدار سرسختِ دانستن هستم، پس می‌خواهم به من اطلاع داده شود، حتی اگر هیچ کاری جز کلیک روی OK برای بستن پنجره‌ی اخطار نکنم. اگر شما هم مثل من هستید و می‌خواهید وقتی این عدم تطابق اتفاق می‌افتد باخبر شوید، گزینه‌های Ask When Opening (موقع باز کردن بپرس) و Ask When Pasting (موقت چسباندن یا پیست کردن بپرس) را در سمت راست عبارت Profile Mismatches (عدم‌تطابق پروفایل) انتخاب کنید (Ask When Pasting برای موقعی است که تصویری را از یک داکیومنت به داکیومنت دیگر می‌کشید و می‌چسبانید (پِیست میکنید) و هر داکیومنت از یک پروفایلِ رنگِ متفاوت استفاده می‌کند). همچنین در موارد نادری که تصویر اصلاً هیچ پروفایلِ رنگی ندارد، بهتر است برای Missing Profiles (پروفایل ناموجود) گزینه‌ی Ask When Opening را انتخاب کنید. اگر نمی‌خواهید فتوشاپ هیچ‌کدام از این موارد را به شما اعلام کند هم مشکلی ندارد، چون شاید نخواهید کار خاصی در این مورد انجام دهید. پس برای این کار می‌توانید خیلی راحت، تیکِ خانه‌ها را بردارید:


اگر این گزینه‌ها را انتخاب کنید، فتوشاپ به شما اطلاع می‌دهد که پروفایلی تطابق ندارد است یا تصویری کلا فاقد پروفایل است.

ذخیره‌ی تنظیمات

وقتی که این تغییرات را ایجاد کردید، تنظیمات جدید را باید ذخیره کنید تا درصورت لزوم خیلی راحت به آن بازگردید. برای ذخیره‌ی این تغییرات روی دکمه‌ی Save کلیک کنید:

دکمه ذخیره تنظیمات
روی دکمه‌ی Save کلیک کنید.

برای این تنظیماتِ اختصاصیِ خود اسمی بگذارید. من اسم تنظیمات خودم را «My Color Settings» گذاشتم. سپس دوباره دکمه‌ی Save را بزنید:

ذخیره تنظیمات رنگ فتوشاپ
نام‌گذاریِ تنظیمات جدید.

حالا کادر دیگری باز می‌شود که به ما امکان می‌دهد که اگر دوست داریم، توضیحی برای تنظیمات جدید بنویسیم تا به ما یادآوری کند که این تنظیمات برای چه هست. من این جمله را وارد می‌کنم «These are best settings to use with my images (اینها بهترین تنظیماتی است که در تصاویرم استفاده می‌کنم) ، ولی شما می‌توانید چیزهای دیگری وارد کنید یا حتی هیچ چیز ننویسید و آن را خالی بگذارید. وقتی کارتان تمام شد برای بستنِ آن روی OK کلیک کنید:

افزودن توضیح به تنظیمات فضای رنگی پیش‌فرض
افزودن توضیحاتی به تنظیماتِ اختصاصی خود.

وقتی تنظیمات اختصاصی خود را ذخیره کردید، می‌توانید دوباره هر زمان که خواستید آنها را از گزینه‌ی  در بالای کادرِ Color Settings انتخاب کنید (همان گزینه‌ای که ابتدا روی North America General Purpose 2 تنظیم شده بود):

انتخاب تنظیمات اختصاصی از بین پیش‌تنظیم‌ها
انتخاب تنظیمات اختصاصی جدیدم از لیست پیش‌تنظیم‌ها.

در اینجا کار ما به پایان می‌رسد. به این صورت می‌توانید طیفِ رنگ‌های ممکنِ خود را توسعه دهید و با چند تغییر ساده اما ضروری در تنظیمات پیش‌فرض رنگ در فتوشاپ، بیشترین بهره را از تصاویرتان ببرید!

منبع(+)