{{serviceMessage.text}}
مدت زمان تقریبی مطالعه: ۸ دقیقه   |   نویسنده:‌ فرانش

افسانه رزولوشن وب ۷۲ پیکسلی

اگر با کامپیوتر و تصاویر دیجیتال زیاد سر و کار داشته‌اید، به‌خصوص اگر طراح وب یا عکاسی هستید که تصاویرتان را روی اینترنت می‌گذارید، حتما شنیده‌اید که می‌گویند رزولوشون مناسب برای نمایش تصاویر در وب، یا کلا هر صفحه‌ی کامپیوتری، ۷۲ پیکسل بر اینچ (ppi) است!

حتی بعضی‌ها می‌گویند که رزولوشن ۷۲ ppi بیشتر برای مک مناسب است و برای ویندوز باید آن را به ۹۶ ppi تنظیم کرد. بعضی‌ها می‌گویند ppi (پیکسل بر اینچ)، بعضی‌ها می‌گویند dpi (نقطه بر اینچ)، و کلا این بحث می‌توانست خیلی گیج‌کننده باشد، اگر ذره‌ای واقعیت داشت! بله، در این یادگیری می‌بینیم که چرا اساسا چیزی به عنوان رزولوشن استاندارد وب یا صفحه وجود ندارد. اگر تصاویرتان را می‌خواهید روی وب بگذارید، اصلا لازم نیست نگران رزولوشن باشید!

کمی تاریخچه...

شروع رزولوشن صفحه‌ی ۷۲ppi به دوران دهه ۸۰ میلادی برمی‌گردد که اپل اولین کامپیوتر مکینتاش خودش را عرضه کرد. این کامپیوتر یک صفحه‌ی ۹ اینچی با رزولوشن صفحه‌ی ۷۲ پیکسل بر اینچ داشت. چرا ۷۲ پیکسل؟ چون صفحه‌های مکینتاش دقیقا هماهنگ با چاپگرهای اپل ساخته شده بود که رزولوشن چاپ ۷۲ نقطه بر اینچ داشت – دقیقا دو برابر رزولوشن صفحه. این نکته کار تنظیم صفحه‌ی چاپی روی نمایشگر کامپیوتر را راحت می‌کرد. بعدها هم وقتی اپل شروع به ساخت صفحه‌های بزرگتر برای مکینتاش کرد باز هم رزولوشن را روی همان ۷۲ppi نگه داشت تا همیشه پیش‌نمایش دقیقی از سند چاپی روی صفحه دیده شود.

ولی رزولوشن صفحه ۷۲ پیکسل بر اینچ استانداردی بود که فقط اپل استفاده می‌کرد و زیاد هم دوام نیاورد. شرکت‌های دیگری که برای مکینتاش نمایشگر می‌ساختند به این استاندارد پایبند نماندند، و کامپیوترهای PC هم همین‌طور. حتی اپل که کل این ماجرا را شروع کرد حالا نمایشگرهایش را با رزولوشن خیلی بالاتری می‌سازد. هیچکس دیگر صفحه‌های ۷۲ppi نمی‌سازد. هیچکس دیگر از صفحه‌های ۷۲ppi حتی استفاده هم نمی‌کند. بگذارید اول نشان بدهیم که نمایشگر کامپیوتر شما، و هر نمایشگر امروزی دیگری در واقع رزولوشنی بسیار بالاتر از ۷۲ppi دارد.

آزمایش کردن استاندارد ۷۲ppi

رزولوشن نمایشگر را خیلی راحت می‌شود آزمایش کرد، فقط یک خطکش یا متر لازم دارید. البته وقتی از فروشگاه نمایشگر می‌خرید معمولا اندازه‌اش را برحسب عرض قطری به شما می‌گوید، یعنی از یک گوشه تا گوشه‌ی مقابل؛ و اندازه‌های متداول هم ۱۷ اینچ، ۱۹ اینچ، ۲۴ اینچ و از این قبیل است. ولی برای این آزمایش کاری به این عدد نداریم. می‌خواهیم عرض واقعی صفحه را برحسب اینچ پیدا کنیم. برای این کار کافی است که خطکش یا متر بردارید و عرض صفحه را از چپ به راست اندازه بگیرید. دقت کنید که عرض خود صفحه نمایشگر را حساب کنید نه حاشیه صفحه را. و اگر خطکش یا متر شما مقیاس اینچ ندارد، کافی است عرض آن به سانتیمتر را تقسیم بر ۲.۵۴ کنید تا تبدیل به اینچ شود (چون هر اینچ برابر با ۲.۵۴ سانتیمتر است).

 ارتفاع واقعی تصویر
عرض صفحه را اندازه بگیرید (بدون حاشیه‌ی بیرونی)

وقتی عرض را اندازه گرفتید، بعد باید نمایشگر را روی رزولوشن نمایش اصلی‌اش (native display resolution) تنظیم کنید که تعداد واقعی پیکسل‌هایی است که صفحه می‌تواند از چپ به راست و از بالا به پایین نمایش دهد. برای مثال، نمایشگری که رزولوشن اصلی‌اش ۱۹۲۰×۱۰۸۰ است (و عموما این روزها به آن فول اچ‌دی یا Full HD می‌گویند) دارای ۱۹۲۰ پیکسل از چپ به راست و ۱۰۸۰ پیکسل از بالا به پایین است. من الان نمایشگری دارم که رزولوشن اصلی‌اش ۲۵۶۰×۱۴۴۰ است، اما نمایشگر لپتاپم ۱۹۲۰×۱۲۰۰ است؛ پس رزولوشن‌ها خیلی متغیر است که یعنی لازم است شما رزولوشن اصلی نمایشگر خودتان را بدانید و تنظیمات نمایش سیستم‌عامل را روی آن تنظیم کنید.

حالا که عرض واقعی صفحه نمایش را اندازه گرفتید و نمایشگر را هم روی رزولوشن نمایش اصلی‌اش گذاشتید، برای اینکه بفهمیم رزولوشن واقعی تصویر چقدر است (یعنی برحسب پیکسل بر اینچ)، کافی است عدد بزرگتر رزولوشن اصلی (که عرض تصویر را برحسب پیکسل می‌گوید) را تقسیم بر عرض واقعی تصویر برحسب اینچ کنید. مثلا رزولوشن اصلی نمایشگر من ۲۵۶۰×۱۴۴۰ است، پس عدد اولی یعنی ۲۵۶۰ که عرض صفحه برحسب پیکسل است را تقسیم بر عرض برحسب اینچ می‌کنم، که برای من تقریبا ۲۳.۴ است. جوابش می‌شود ۱۰۹.۴ که به ۱۰۹ گرد می‌کنم.
پس با یک آزمایش ساده متوجه شدم که رزولوشون صفحه من ۱۰۹ پیکسل بر اینچ است نه ۷۲ پیکسل بر اینچ. شما با آزمایش نمایشگر خودتان ممکن است به عدد متفاوتی برسید، ولی هر چه که باشد از ۷۲ خیلی بالاتر است.

برای مقایسه بیایید رزولوشن واقعی نمایشگر لپتاپم را هم اندازه بگیریم. یک MacBook Pro (که ساخت اپل است، همان شرکتی که استاندارد ۷۲ppi را شروع کرده بود). رزولوشن نمایش اصلی مک‌بوک پروی من ۱۹۲۰×۱۲۰۰ است، پس مثل قبل عدد اول یعنی ۱۹۲۰ که عرض صفحه به پیکسل است را برمی‌دارم و به عرض صفحه برحسب اینچ تقسیم می‌کنم که این بار ۱۴.۴ است. جوابش می‌شود ۱۳۳.۳ که به ۱۳۳ پیکسل بر اینچ گردش می‌کنم. این خیلی بالاتر از ۷۲ و حتی بالاتر از نمایشگر مجزای من است.

پس اگر صفحه‌ی من و صفحه‌ی شما و هر کس دیگری رزولوشن بالاتر از ۷۲ppi دارد، و رزولوشن هر صفحه‌ای ممکن است اینقدر با صفحه‌ی دیگر فرق کند، پس نه تنها دیگر هیچ استاندارد واحدی برای رزولوشن صفحه وجود ندارد، که حتی اگر هم استانداردی باشد، دیگر ۷۲ppi نیست.

رزولوشن تصویر روی اندازه‌ی چاپ تاثیر دارد، نه اندازه‌ی صفحه

اگر هنوز هم متقاعد نشده‌اید که چیزی به اسم رزولوشن استاندارد عکس برای وب وجود ندارد، یک دلیل دیگر هم می‌آورم. اگر قبلا آموزش «رزولوشن تصویر، ابعاد پیکسلی و اندازه سند» را خوانده باشید، دیگر می‌دانید که رزولوشن تصویر مطلقا هیچ ربطی به شکل نمایش تصویر روی صفحه ندارد. در واقع، یک تصویر دیجیتال به خودی خود اصلا هیچ رزولوشنی ندارد. فقط پیکسل است. تعداد مشخصی پیکسل از چپ به راست و تعداد مشخصی پیکسل از بالا به پایین دارد. به عرض و ارتفاع تصویر، برحسب پیکسل، ابعاد پیکسلی گفته می‌شود، و فقط همین برای نمایشگر کامپیوتر مهم است.

اندازه‌ی نمایش تصاویر روی صفحه فقط به دو چیز بستگی دارد – ابعاد پیکسلی تصویر و رزولوشن صفحه نمایشگر. و وقتی که صفحه روی رزولوشن اصلی‌اش تنظیم شده باشد، آن وقت تصویر پیکسل به پیکسل درست نشان داده می‌شود. به عبارت دیگر، هر پیکسل از تصویر دقیقا یک پیکسل از صفحه نمایشگر خواهد شد. مثلا یک تصویر ۶۴۰×۴۸۰ پیکسل فقط یک فضای۶۴۰×۴۸۰ پیکسلی از صفحه را خواهد گرفت. نه کمتر و نه بیشتر. و هر کاری هم که در فتوشاپ با رزولوشن تصویر بکنید، چه ۷۲ppi باشد یا ۳۰۰ppi یا ۳۰۰۰، هیچ تاثیری ندارد که تصویر روی صفحه چقدر بزرگ یا کوچک نشان داده شود. به این خاطر که رزولوشن تصویر فقط روی یک چیز تاثیر دارد – اندازه‌ی تصویر وقتی که چاپ می‌شود. با تنظیم رزولوشن تصویر در فتوشاپ، ما به چاپگر می‌گوییم که چند پیکسل از تصویر را در یک اینچ از کاغذ بگنجاند، نه به نمایشگر. و کلا هم هرچقدر پیکسل‌های بیشتری در هر اینچ بگنجانید، کیفیت چاپ بالاتر می‌رود.

ما خیلی راحت می‌توانیم از روی رزولوشن تصویر بفهمیم که در چه اندازه‌ای چاپ خواهد شد. کافی است عرض تصویر برحسب پیکسل را تقسیم به رزولوشن چاپ کنیم، و ارتفاع تصویر بر حسب پیکسل را هم تقسیم بر رزولوشن کنیم. مثلا یک عکس ۶۴۰×۴۸۰ پیکسلی با رزولوشن ۷۲ppi در فتوشاپ، حدودا در اندازه‌ی ۸.۹×۶.۷ اینچ (یا ۲۲.۶×۱۷ سانتیمتر) چاپ خواهد شد. اگر رزولوشن را در فتوشاپ بالاتر ببریم، مثلا تا ۲۴۰ppi که برای چاپگرهای امروزی متداول‌تر است، اندازه‌اش می‌شود ۲.۷×۲ اینچ؛ با این رزولوشن اندازه‌ی چاپی تصویر کوچکتر از رزولوشن ۷۲ppi است اما با کیفیت خیلی بالاتری چاپ می‌شود. ولی از آن مهم‌تر این است که هیچکدام از این رزولوشن‌ها هیچ تاثیری بر ظاهر تصویر روی صفحه نمایش ندارد.

برای اینکه دقیق‌تر ببینیم رزولوشن چطور بر اندازه چاپی تاثیر می‌گذارد ولی روی اندازه صفحه تاثیری ندارد، یک تصویر را برمی‌دارم و در فتوشاپ باز می‌کنم. این پسربچه هم انگار دارد سعی می‌کند از رزولوشن وب ۷۲ppi سر در بیاورد.

تصویر پسربچه در حال فکر کردن جلوی تخته سیاه

در فتوشاپ به منوی Image در نوار منو در بالای پنجره می‌روم و کادر Image Size یا اندازه‌ی تصویر را باز می‌کنم:

باز کردن کادر اندازه تصویر یا Image Size از منوی Image
منوی Image > Image Size

در بالای کادر «اندازه تصویر» بخش Pixel Dimensions قرار دارد که عرض و ارتفاع تصویر را به پیکسل به ما می‌گوید. در اینجا می‌بینیم که عرض و ارتفاع عکس من هر دو ۵۰۰ پیکسل است، که اندازه‌ی خوبی برای نمایش در وب است. این تنها بخش کادر اندازه تصویر است که نمایشگر کامپیوتر به آن کار دارد – ابعاد پیکسلی تصویر:

بخش ابعاد پیکسلی در کادر اندازه تصویر (Pixel Dimensions section in Image Size box))
بخش ابعاد پیکسلی عرض و ارتفاع تصویر را برحسب پیکسل به ما نشان می‌دهد.

در زیر ابعاد پیکسلی، بخش Document Size یا «اندازه سند» قرار دارد که می‌گوید اگر تصویر را چاپ کنیم روی کاغذ چقدر جا خواهد گرفت. این بخش فقط با اندازه چاپی کار دارد و هیچ تاثیری روی شکل نمایش تصویر در نمایشگر ندارد. و از قضا گزینه‌ی مهم Resolution (که کل بحث سر همین است!) هم در همین بخش قرار دارد. که منطقی هم هست چون همانطور که گفتم رزولوشن روی اندازه چاپی تاثیر می‌گذارد نه اندازه صفحه. همانطور که می‌بینید فتوشاپ خودش رزولوشن عکس من را روی ۷۲ پیکسل بر اینچ قرار داده (بله، حتی فتوشاپ هم به این باور غلط دامن می‌زند!) و درست بالای گزینه رزولوشن، در خانه‌های پهنا و درازا، می‌بینم که با رزولوشن ۷۲ppi عکس ۵۰۰ در ۵۰۰ پیکسلی من در اندازه‌ی ۶.۹۴۴×۶.۹۴۴ اینچ روی کاغذ چاپ می‌شود.

یک نکته اینکه در همین کادر با زدن روی کلمه Inches جلوی خانه‌های پهنا و درازا یک منوی افتادنی باز می‌شود که در آن می‌توانیم مقیاس اندازه را از اینچ به سانتیمتر تغییر دهیم. با این کار می‌بینم که عکس در اندازه ۱۷.۶۳۸×۱۷.۶۳۸ سانتیمتر روی کاغذ چاپ خواهد شد:

بخش اندازه سند در کادر اندازه تصویر (Document Size section in Image Size box)
بخش اندازه سند به ما اندازه چاپی را بر اساس رزولوشن فعلی نشان می‌دهد. این هیچ تاثیری روی اندازه صفحه ندارد.

بیایید ببینیم که اگر رزولوشن تصویر را بالاتر ببرم چه می‌شود. قبل از این کار، می‌روم و تیک گزینه Resample Image نزدیک به انتهای کادر را برمی‌دارم تا وقتی رزولوشن را عوض می‌کنم، تصویر ابعاد پیکسلی اصلی‌اش را حفظ کند:

برداشتن تیک Resample Image در کادر اندازه تصویر
برداشتن تیک گزینه Resample Image

وقتی تیک Resample Image را برداشتم، رزولوشن را از ۷۲ppi به ۲۴۰ پیکسل بر اینچ افزایش می‌دهم. در بخش ابعاد پیکسلی در بالا می‌بینیم که افزایش رزولوشن باعث تغییر ابعاد پیکسلی اصلی نشده است. هنوز هم ۵۰۰×۵۰۰ پیکسل است، که یعنی روی صفحه فضایی به اندازه ۵۰۰ در ۵۰۰ پیکسل خواهد گرفت. ولی با ۲۴۰ppi، حالا روی کاغذ در اندازه کوچکتر ۲.۰۸۳×۲.۰۸۳ چاپ خواهد شد. تغییر اندازه رزولوشن اندازه چاپی عکس را عوض کرد، ولی کار دیگری نکرد:

اندازه چاپی جدید تصویر بعد از تغییر رزولوشن
تصویر حالا خیلی کوچکتر چاپ می‌شود اما روی صفحه همان اندازه ۵۰۰×۵۰۰ پیکسل را خواهد داشت.

یک بار دیگر هم این کار را با رزولوشن ۵۰۰ppi امتحان می‌کنم که اندازه چاپی تصویر را تا ۱×۱ اینچ پایین می‌آورد. در آخر سه تصویر با سه رزولوشن بالا را با هم مقایسه می‌کنم. عکس را کوچکتر کرده‌ام (الان فقط ۲۰۰×۲۰۰ پیکسل است) تا بتوانم هر سه نسخه را کنار هم جا دهم، اما اولین نسحه از سمت راست با رزولوشن ۵۰۰ppi ذخیره شده، نسخه وسطی با ۲۴۰ppi و نسخه سمت چپ با ۷۲ppi:

تصویر با رزولوشن ۵۰۰ppi تصویر با رزولوشن ۲۴۰ppi تصویر با رزولوشن ۷۲ppi
نسخه‌های ۵۰۰ppi (راست)، ۲۴۰ppi (وسط) و ۷۲ppi (چپ).

به راحتی می‌بینیم که رزولوشن هیچ تاثیری روی نمایش عکس در صفحه ندارد. هر سه نسخه فارغ از تنظیمات رزولوشن دقیقا ۲۰۰×۲۰۰ پیکسل جا می‌گیرند. کیفیت عکس‌ها هم مشابه است. هر نسخه با اندازه متفاوتی چاپ خواهد شد چون تنظیمات رزولوشن فرق دارد، اما در اندازه‌اش روی صفحه یا کیفیت تصویر هیچ تاثیری ندارد.

بیشتر بدانید: تغییر اندازه تصاویر در فتوشاپ (Resample)

منبع(+)