{{serviceMessage.text}}
مدت زمان تقریبی مطالعه: ۳ دقیقه   |   نویسنده:‌ فرانش

باور شماره ۶: دسترسی‌پذیری خوب سایت را زشت می‌کند

دسترسی‌پذیری در وب یعنی اینکه محتوای شما برای کاربرانی با سطح مهارت و دستگاه‌های متفاوت قابل دسترس باشد.

یکی از نکات کلیدی در دسترسی‌پذیری وب این است که محتوا (HTML) را از ظاهر (CSS) جدا کنید تا اجازه دهد هر کسی که ترجیح می‌دهد – یا لازم دارد – از style sheet خاص خودش برای دسترسی به محتوا استفاده کند.

از آنجا که ظاهر بصری محتوای سایت توسط استایل‌شیت مشخص می‌شود، دسترسی‌پذیری به خودی خود نباید تاثیری روی طراحی بصری بگذارد.

نمونه‌های خوب از وبسایت زیبا ولی کاملا دسترسی‌پذیر:

 بیشتر طراحانی که می‌گویند برای دسترسی‌پذیری بهتر باید از زیبایی سایت زد، در واقع از لیست بلندبالای نکات لازم در دسترسی‌پذیری فراری‌اند. البته اگر ادعا کنیم ساختن سایتی با بالاترین سطح دسترسی‌پذیری هیچ منافاتی با زیبایی آن ندارد، دروغ گفته‌ایم. در چنین سطحی، طراح باید چند مسئله را در نظر بگیرد:

مقیاس‌پذیری

وقتی که سعی می‌کنید سایتتان را دسترسی‌پذیر کنید، لازم است که صفحه با هر مرورگری هماهنگ شود. این برای خیلی از طراحان کار مشکلی است چون نمی‌شود تضمین کرد که صفحه در دستگاه‌های مختلف چطور نمایش داده می‌شود. به‌خصوص برای کاربرانی که رزولوشن بالایی دارند خواندن خیلی سخت می‌شود.

اندازه فونت

سایت‌هایی که می‌خواهند از اصول پایهٔ دسترسی‌پذیری فراتر بروند لازم است که بشود فونت متن‌شان را تغییراندازه داد. کار طراح از این نظر سخت می‌شود که باید کار را برای اندارهٔ قلم‌های مختلف منعطف بسازد.

جاواسکریپت

سایت‌های دسترسی‌پذیر نباید خیلی روی جاواسکریپت تکیه کنند. البته نمی‌گوییم نباید استفاده کرد، بلکه باید مقدارش در بیاید. خیلی از طراحان برای هر چیزی از پنجره پاپ‌آپ تا دکمهٔ سُریدنی (دکمه‌ای که با رفتن موس روی آن واکنش نشان می‌دهد) از جاواسکریپت استفاده می‌کنند. اما اگر طراح واقعا بخواهد تقریبا برای همهٔ این کارها راه دیگری هم هست.

مشکلات بینایی

یکی از گروه‌هایی که برای ساختن سایتی با دسترسی‌پذیری خیلی بالا باید به فکرشان باشید، افراد دارای کم‌بینایی هستند. یعنی اگر تصاویری دارید که اطلاعاتی را منتقل می‌کنند، لازم است که این اطلاعات را در قالب دیگری هم در اختیارشان بگذارید. استفاده از رنگ برای انتقال اطلاعات هم همین مشکل را دارد.

اگر می‌خواهید طراحی خوبی داشته باشید که دسترسی‌پذیری بالایی هم داشته باشد، باید از ابتدا به فکر آن باشید.

چطور صفحه‌های زیبایی بسازیم که دسترسی‌پذیر هم باشند؟

اگر قصد رسیدن به اوج دسترسی‌پذیری را ندارید، بهترین کار این است که طرح‌تان را مثل همیشه شروع کنید. اصول پایهٔ طراحی را رعایت کنید و عناصر استاندارد طراحی به‌کار ببرید. صفحه حتما نقطه کانونی داشته باشد و از فضای سفید به درستی استفاده کنید. الان نگران دسترسی‌پذیری نباشید.

وقتی که طرح را زدید و HTML آن را ساختید، آن‌وقت به سراغ دسترسی بروید. دسترسی‌پذیری هم مثل سئو است، اول باید محتوایی باشد که حول محور آن دسترسی‌پذیری را بسازید.

قرار نیست اچ‌تی‌ام‌ال صفحه وب دسترسی‌پذیر به شکل خاصی نوشته شود، فقط محتوای آن باید جایگزین‌ها و گزینه‌هایی برای کسانی داشته باشد که نمی‌توانند صفحه را آن‌طور ببینند که خودتان می‌بینید.

  • متن جایگزین برای عکس بگذارید
  • متن اچ‌تی‌ام‌ال صفحه را بررسی کنید. می‌توانید از آنلاین‌وب‌چک یا ابزار about.com استفاده کنید.
  • از اندازهٔ قلمی استفاده کنید که قابل تغییر باشد، مثلا با em یا درصد
  • اگر پس‌زمینه شما طرح‌دار است، حتما سعی کنید پشت متن‌تان رنگ یکدستی باشد.
  • برای ویدیو و صوت، در صورت امکان متن آن را هم قرار دهید (البته مثلا امکان آن برای خود ما نیست.)
  • سعی کنید مخاطب را به بازخورد دادن تشویق کنید. در این بازخوردها است که مشکلات دسترسی‌پذیری آشکار می‌شود.
  • راز زیبایی و دسترسی‌پذیری در کنار هم، خود شمایید

    اگر وقت می‌گذارید و طراحی زیبا انجام می‌دهید، بد نیست دقایقی بیشتر وقت بگذارید تا کار دسترسی‌پذیر باشد. لزوما هم سخت یا وقت‌گیر نیست، فقط باید بخواهید که این کار را بکنید.

    از مجموعهٔ باورهای نادرست تجربه کاربری

     

    منابع: UX Myths، boagworld، about.com